İnme

İnme, dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra gelen en önemli ölüm nedenlerinden bir tanesi. ABD’de dakikada ortalama bir kişi inme geçiriyor; üç dakikada bir kişi de inme nedeniyle yaşamını yitiriyor. Erişkin nüfusta en önemli sakatlık, beyin damar hastalığı nedeni ile oluşmaktadır.

İnme beyne kan akımını sağlayan damarlardan birinin aniden tıkanmasıyla birlikte, beyne giden kan akımının gidişinin yavaşlaması ya da durması sonucunda meydana geliyor. Ayrıca beyin damarlarından birinin ani şekilde yırtılarak, kanın beyin dokusu içine akması sonucu da oluşabiliyor ve buna halk arasında beyin kanaması deniyor.

İnme tedavisi ile ilgili en önemli husus, ilk 3 saat içinde hastaneye başvuran hastalara, hastanın klinik tablosu ve tıbbi durumu uygunsa damar açıcı tedavinin yapılabilir olması. Bu tedavinin mutlaka uygun koşulları sağlayabilen merkezlerde ve eğitimli bir inme ekibinin kontrolünde yapılması gerekiyor. Hastaların ve yakınlarının inme belirtilerini tanıyabilme ve böyle bir durumda hiç vakit kaybetmeden uygun bir tedavi kurumuna ulaşabilmeleri, damar açıcı tedavi şansını kullanabilmeleri açısından belirleyici öneme sahip.

İşte felçli hastalara ilk (akut) dönem tedavisinden sonra uygulanacak transkranial manyetik stimülasyonun(TMS), tedavi de ve dolayısıyla iyileşmede çok önemli gelişmeler gösterdiği tesbit edilmiştir. Özellikle tıbbi teknolojinin ileri düzeyde olduğu ülkelerde TMS’nin büyük önem kazandığı ve gitgide yaygınlaştığı görülmektedir. Bir çok araştırma merkezinde felçli hastalara TMS uygulanarak ve sahte akım verilerek uygulanan çiftli çalışmalarda, TMS tedavisi alan grubların diğerlerine göre çok daha hızlı ve tatminkar düzelmeler gösterdiği isbatlanmıştır. TMS tedavisi alan hastalarda felçli olan beden kısmında şaşırtıcı bir şekilde düzelmeler olmakta, hastaların konuşma ve dil becerileri artmakta, zihinsel yetenekleri yükselmektedir.

Tıkalı olan damar bölgesine olan TMS uygulamasının, tedavi edici çok büyük özellikler gösterdiği SPECT yöntemi ile de isbatlanmıştır. Bu yöntemle TMS uygulanan beyin bölgesinde kan dolaşımının arttığı ve o bölgedeki metabolizmanın yükseldiği tesbit edilmiştir. Dolayısı ile TMS, depresyon tedavisinde olduğu gibi, felçli hastaların tedavisinde de başarı ile uygulanmaktadır.

Aynı şekilde omurilik felçlerinde de, eğer omurilik bütünlüğü bozulmamış ise, hasarlı bölgeye uygulanan TMS seanslarının hastaların iyileşmelerine ve yürümelerine büyük katkı sağlamaktadır.

Merkezimizde bir çok hastaya uyguladığımız TMS programı ile yaşam kalitesinin çok arttığı ve fiziksel maluliyetlerin olabildiğince asgariye indiğini mutlulukla gözlemlemekteyiz. Hiç kuşkusuz ki, felç geçirerek yatağa bağımlı olan hastaların, kendi başlarına yürüme fonksiyonlarını kazanmaları ve günlük aktiviteleri bağımsız olarak yapabilmeleri tedavide ki en büyük hedeftir. TMS tedavisi felçli hastaların mobilize olmasında ve yaşam kalitelerinin yükselmesinde en büyük faktörlerden biri olarak tedavi literatüründe kesin olarak yerini almıştır.

Beyinden sahte bir alarm söz konusudur. normalde acil ve ani bir hastalık durumunda vucuttaki sinir ağı vasıtasıyla olaydan hemen haberi olan beyin, vucuttaki organların çalışma düzenini bu hastalığa karşı en iyi savunma pozisyonuna hazırlar. Mesela ciddi bir trafik kazasında beyin şalteri kapatır ve bilinçli olmayı ortadan kaldırır böylece, kişiyi kaza anının şiddetli fiziksel ve psikolojik acılarından korumaya alır. Bu yüzden ciddi yaralanmalı kaza geçirenlerin hemen hepsi kaza anını hatırlamazlar. Hatta bazen beyin, abartıya kaçar ve birkaç gün ya da daha fazlasını kayıt hafızasından silebilir. Bunların hepsi, organizmayı korumak için yapılır. Çok sevilen bir yakınını kaybeden insanların bir süreliğine kendilerini kaybedip bayılmaları da aynı koruma esasına dayanır.

Beyin şok bir üzüntünün kalıcı hasar oluşturmaması için şalteri kapatır.
Beyin, henüz bilinmeyen bir sebepten dolayı, nöroendokrin sistemi devreye sokarak, vucuda acil hastalık alarmı verir. İşte bu andan itibaren vucudun tüm organları aslında mevcut olmayan bu hastalığa karşı savunmaya geçer. Diyelim ki, beyin kalp krizi alarmı verdi. Bu durumda nabız hızlanır, tansiyonda iniş çıkışlar, daha ziyade yükselme yaşanır, terleme olur, kana geçen fazla miktarda adrenalinden dolayı, extremitelerin ısı derecesi düşer, el ve kollarda uyuşmalar olur, vucut beyinden gelen alarma karşı üst düzey savunmaya geçer. Böylece kalp krizi geçirdiğini sanan birey, yaşadığı yoğun ölüm korkusu ile kendini en yakın sağlık merkezine zor atar. Ancak hastanedeki tüm tetkikler kalp krizinin olmadığını gösterir. Kişi bununla da yetinmez olası tüm araştırmaları farklı farklı sağlık merkezlerinde tekrar tekrar yaptırır. Hiçbirinde sonuç farklı değildir. Tüm doktorlar kalp yönünden sağlam raporu vermesine rağmen, bilinmeyen bir zamanda yine aynı sendrom yaşanır. Kişi her defasında ya gerçek kalp krizi yaşıyorsam şüphesi ile yine hastanelere koşar. Bu durum böyle yaşanır durur.

Panik atak hastaları, genelde zeki, mesleklerinde başarılı, iş güç sahibi kimselerdir. Kişilik olarak hassas, kendilerine ve çevrelerine önem veren, dostluklara değer veren tiplerdir. Dolayısıyla panik atak, kişilik zayıflığından kaynaklanan bir durum değildir. Kişinin kendi iradesi ile üstesinden gelebileceği bir durum da değildir. En çok kardiovasküler sistemle alakalı hastalıklar, panik atak olarak karşımıza çıkar, serebrovasküler hastalıklar, mide kanaması, bulaşıcı hastalıklar gibi tablolarla da ortaya çıkabilir. görüntülü ve yazılı medyanın, internet haberlerinin çok etkisinde kalırlar. Özellikle genç ölümlerle alakalı haberler çok ilgilerini çeker.

PANİK ATAK TEDAVİSİ

Panik atak tedavisinde ilaç tedavisi, psikoterapi ve TMS uygulamaları, başlıca tedavi seçenekleridir.

İlaç tedavisinde antidepresanlar ve anksiyolitikler tercih edilir. Genelde uzun soluklu bir tedavidir. İlaçlar 15 gün sonra tam manasıyla etkilerini göstermeye başlarlar bu yüzden sabırlı olmalıdır. Hastalar iyileştim düşüncesiyle kendi kendilerine ilaçları kesmemeleri gerekmektedir. Aksi taktirde nüksler gelişebilir.

Ağır vakalarda ilaç tedavisinin yanı sıra psikolojik destek ve psikoterapi de uygulanabilir. Ülkemizde gerçek manada yeterli psikoterapistin olmaması tedavinin daha çok ilaçla yapılmasına neden olmuştur. Psikoterapi de hasta da panik atağa neden olan etkenlerin telkin yoluyla ortadan kaldırılması esasına dayanır. Hastaya panik atakla baş etme mekanizmaları öğretilir. Atağı yatıştıracak nefes alıp verme teknikleri öğretilir.

Özellikle ilaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen hastalar TMS seanslarını denemelidirler. Manyetik stimülasyonla, depresyon ve panik atak merkezi resetlenerek temelden tedavi imkanları araştırılır. Bu tedavinin bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Her yaşta hastaya uygulanabilir. Hamile bayanlar gönül rahatlığı ile TMS tedavisi görebilirler. Antidepresanlar gibi kilo aldırıcı yan etkileri olmaz.

MAGNETOTERAPİ

Uzmanlar, her geçen yil hizla artarak toplumda önemli saglik sorunlari haline gelen beyin damar hastaliklari, parkinson, multipl scleroz, alzheimer, depresyon, panik atak, OKB, duygu durum bozuklukları, bas agrisi ve bas dönmeleri gibi çesitli beyin hastaliklarinin TMS (transkranial manyetik stimülasyon) ile tedavi edilebildigini söylemektedir. Özellikle elektromanyetik dalgalarin bu hastaliklari tetikledigi de belirtildi.

Uzmanlar, her geçen yil hizla artarak toplumda önemli saglik sorunlari haline gelen beyin damar hastaliklari, panik atak, OKB, duygu durum bozuklukları, parkinson, multipl scleroz, alzheimer, depresyon, bas agrisi ve bas dönmeleri gibi çesitli beyin hastaliklarinin TMS (transkranial manyetik stimülasyon) ile tedavi edilebildigini söylemektedir.

REEM Nöroloji merkezi yöneticisi Dr. Mehmet Yavuz, insan beyninin gelismis ileri düzeyde bir bilgisayar gibi düsünüldügünde yasadigi olumsuz etkiler sebebiyle fonksiyonlarini yerine getiremez duruma geldigini söyledi. Toplumda yayginlasan elektromanyetik yogunlugun insan beyninde birtakim hasarlar olusturdugunu belirten Dr. Yavuz, cep telefonlari, radyo ve TV dalgalari, cep telefonlari sinyalleri, telsiz dalgalari ve beyaz esyalarin beyinde yasanan problemleri tetikledigini öne sürdü. Dr. Mehmet Yavuz, tikanan ve kilitlenen bilgisayarlara uygulanan reset isleminin kisilerde ise TMS (transkranial manyetik stimülasyon) uygulamasi seklinde beyin hastalarina uygulandigini ve olumlu sonuçlar alindigini açikladi. TMS ile tedavi yönteminin ilk defa 1980 yilinda Ingiliz nörolog Dr. Anthony Barker tarafindan gündeme getirildigini anlatan Yavuz, Türkiyede çok yaygin olmayan TMS uygulamalari ile kisinin yeniden eski sagligina kavusabilecegini söyledi.

KAN AKIMINI DÜZENLIYOR

Dr. Yavuz, TMS tedavi teknikleri gelismeden önce de zaten magnetoterapi ile vücudun muhtelif kisimlarina manyetik akim verilerek tedavi yapiliyordu. Magnetoterapi, halen fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinin oldukça yogun sekilde kullandiklari tedavi yöntemlerinden biri durumundadir. Magnetoterapinin damarlari daraltip ya da genisleterek kan akimini düzenledigi, iltihap kurutucu (antienflamatuar) ve ödem çözücü (antiödem) aktivite gösterdigi, iyilesmeyi hizlandirdigi, hücre zarlarindaki metabolik iyon geçirgenligini ayarladigi, ayrica hormonal ve enzimatik süreçleri düzenleyici bir etki gösterdigi bilinen bir gerçektir. dedi.

DEPRESYONDA ÇOK ETKILI

TMSnin ilk önce ilaçlara cevap vermeyen ya da tatminkar bir iyilesme saglanamayan depresyon hastalarinda denendigini ve birçok hastanin tamamen ya da tama yakin düzeldigini dile getiren Dr. Yavuz, sözlerini söyle sürdürdü: TMS uygulanan sizofrenilerde, görsel ve isitsel halüsinasyonlarin tamamen ortadan kalktigi belirlenmistir. Ayni sekilde parkinson ve alzheimer gibi degeneratif beyin hastaliklarinda da çalismalar devam etmektedir. Alinan ilk sonuçlar sevindiricidir.”

KULAK ÇINLAMASINA DA ÇÖZÜM

Hiçbir tedaviyle düzelmeyen kulak çinlamalarina TMS uygulanmis ve pek çok hastada tama yakin düzelmeler elde edilmis. Ayrica yasa bagli gelisen isitme kayiplari da TMS ile düzelme göstermis. Yine hiçbir tedaviyle geçmeyen kronik agrilarda uygulanan transkranial manyetik uyarilarin, agrilari degisik derecelerde ortadan kaldirdigi görülmüs.

UYUSTURUCU VE TMS

Yapilan arastirmalara göre TMSnin sadece ABDde 2 milyon kisinin pençesinde kivrandigi kokain bagimliginin tedavisinde çok önemli olumlu katkilar sagladigini anlatan Dr. Yavuz, Uyusturucu bagimliligi tedavisi gören kisilere TMS uygulandiginda, uygulanmayan kisilere göre daha çabuk ve kolay tedavi olduklari ve bagimliliktan kurtulduklari belirlenmis. Klinigimizde, hastalarimizi tedaviye basladigimiz kisa zaman dilimi içerisinde pek çok depresyon ve panik atak, felç, alzheimer, kulak çinlamasi, migren ve parkinson hastasina TMS tedavi seanslari yaptik. Sonuçlar, hastadan hastaya degismekle beraber oldukça yüz güldürücü oldu.

HIÇ YAN ETKISI YOK

Nitekim en son geçen ay Amerikada yapilan Dünya Nöroloji Kongresine TMS damgasini vurmus, nörolojik ve psikiyatrik hastaliklarin tedavisinde çigir açacagi vurgulanmistir. Hiçbir yan etkisi olmayan transkraniyal manyetik stimülasyon tedavisiyle hastalarimiz 5-10 seans sonunda yeniden eski sagliklarina kavusabilmektedirler dedİ

Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, insan beyninin gelişmiş ileri düzeyde bir bilgisayar gibi düşünüldüğünde yaşadığı olumsuz etkiler sebebiyle fonksiyonlarını yerine getiremez duruma geldiğini söyledi. Toplumda yaygınlaşan elektromanyetik yoğunluğun insan beyninde birtakım hasarlar oluşturduğunu belirten Dr. Yavuz, cep telefonları, radyo ve TV dalgaları, cep telefonları sinyalleri, telsiz dalgaları ve beyaz eşyaların beyinde yaşanan problemleri tetiklediğini öne sürdü.

Dr. Mehmet Yavuz, tıkanan ve kilitlenen bilgisayarlara uygulanan reset işleminin kişilerde ise TMS (transkranial manyetik stimülasyon) uygulaması şeklinde beyin hastalarına uygulandığını ve olumlu sonuçlar alındığını açıkladı. TMS ile tedavi yönteminin ilk defa 1980 yılında İngiliz nörolog Dr. Anthony Barker tarafından gündeme getirildiğini anlatan Yavuz, Türkiye’de çok yaygın olmayan TMS uygulamaları ile kişinin yeniden eski sağlığına kavuşabileceğini söyledi. Dr. Yavuz, “TMS tedavi teknikleri gelişmeden önce de zaten magnetoterapi ile vücudun muhtelif kısımlarına manyetik akım verilerek tedavi yapılıyordu. Magnetoterapi, halen fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinin oldukça yoğun şekilde kullandıkları tedavi yöntemlerinden biri durumundadır. Magnetoterapinin damarları daraltıp ya da genişleterek kan akımını düzenlediği, iltihap kurutucu (antienflamatuar) ve ödem çözücü (antiödem) aktivite gösterdiği, iyileşmeyi hızlandırdığı, hücre zarlarındaki metabolik iyon geçirgenliğini ayarladığı, ayrıca hormonal ve enzimatik süreçleri düzenleyici bir etki gösterdiği bilinen bir gerçektir. İşte bu gelişmelerin neticesinde beden üzerine bu kadar olumlu tedavi etkileri olan manyetik akımı, acaba beyin için de kullanabilir miyiz diye düşünen araştırmacılar son 15 yıl içinde binlerce çalışma yapmışlar ve transkranial manyetik stimülasyonun beyin içindeki milyarlarca hücre arasındaki mikromolekuler biyolojik ajan dengesini düzenlediği, beyin içi nöronal yollarda serotinerjik, noradrenerjik ve dopaminerjik düzenleme yaptığı, bunlardan hangisi eksik ise onun enzimatik olarak üretilmesini teşvik ettiğini tespit etmişlerdir” dedi.

TMS’nin ilk önce ilaçlara cevap vermeyen ya da tatminkar bir iyileşme sağlanamayan depresyon hastalarında denendiğini ve birçok hastanın tamamen ya da tama yakın düzeldiğini dile getiren Dr. Yavuz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“TMS uygulanan şizofrenilerde, görsel ve işitsel halüsinasyonların (varsanı) tamamen ortadan kalktığı belirlenmiştir. Obsessif ve kompulsif bozukluklarda, özellikle kompulsif davranışlar ortadan kalkmış ve obsesif dürtülerde azalma olmuştur. Daha sonra her türlü medikal ve fizik tedavi girişimlerine rağmen felç durumlarının devam ettiği hastalara uygulanmış ve hastaların pek çoğunda el, ayak hareketlerinde ve konuşma fonksiyonlarında olumlu gelişmeler olduğu izlenmiştir. Aynı şekilde parkinson ve alzheimer gibi degeneratif beyin hastalıklarında da çalışmalar devam etmektedir. Alınan ilk sonuçlar yüz güldürücü olup, ilaç tedavisine ilaveten yapılacak manyetik uyarıların hastalıkların iyileşmesi sürecine olumlu katkı sağladığı gözlenmiştir. Hiçbir tedaviyle düzelmeyen kulak çınlamalarına TMS uygulanmış ve pek çok hastada tama yakın düzelmeler elde edilmiştir. Ayrıca yaşa bağlı gelişen işitme kayıplarının TMS ile düzelme gösterdiği belirlenmiştir. Yine hiçbir tedaviyle geçmeyen kronik ağrılarda uygulanan transkranial manyetik uyarıların, ağrıları değişik derecelerde ortadan kaldırdığı görülmüştür.”

Yapılan araştırmalara göre TMS’nin sadece ABD’de 2 milyon kişinin pençesinde kıvrandığı kokain bağımlığının tedavisinde çok önemli olumlu katkılar sağladığını anlatan Dr. Yavuz, “Kokain bağımlılığı tedavisi gören kişilere TMS uygulandığında, uygulanmayan kişilere göre daha çabuk ve kolay tedavi oldukları ve bağımlılıktan kurtuldukları belirlenmiştir. TMS, uyuşturucuyla savaşta çok önemli bir tedavi faktörü olmaya aday gibi görünmektedir. Kliniğimizde, hastalarımızı tedaviye başladığımız kısa zaman dilimi içerisinde pek çok depresyon ve panik atak, felç, alzheimer, kulak çınlaması, migren ve parkinson hastasına TMS tedavi seansları yaptık. Sonuçlar, hastadan hastaya değişmekle beraber oldukça yüz güldürücü oldu. Nitekim en son geçen ay Amerika’da yapılan Dünya Nöroloji Kongresi’ne TMS damgasını vurmuş, nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların tedavisinde çığır açacağı vurgulanmıştır. Hiçbir yan etkisi olmayan transkraniyal manyetik stimülasyon tedavisiyle hastalarımız 10-15 seans sonunda yeniden eski sağlıklarına kavuşabilmektedirler.

Beyinden sahte bir alarm söz konusudur. normalde acil ve ani bir hastalık durumunda vucuttaki sinir ağı vasıtasıyla olaydan hemen haberi olan beyin, vucuttaki organların çalışma düzenini bu hastalığa karşı en iyi savunma pozisyonuna hazırlar. Mesela ciddi bir trafik kazasında beyin şalteri kapatır ve bilinçli olmayı ortadan kaldırır böylece, kişiyi kaza anının şiddetli fiziksel ve psikolojik acılarından korumaya alır. Bu yüzden ciddi yaralanmalı kaza geçirenlerin hemen hepsi kaza anını hatırlamazlar. Hatta bazen beyin, abartıya kaçar ve birkaç gün ya da daha fazlasını kayıt hafızasından silebilir. Bunların hepsi, organizmayı korumak için yapılır. Çok sevilen bir yakınını kaybeden insanların bir süreliğine kendilerini kaybedip bayılmaları da aynı koruma esasına dayanır.

Beyin şok bir üzüntünün kalıcı hasar oluşturmaması için şalteri kapatır.
Beyin, henüz bilinmeyen bir sebepten dolayı, nöroendokrin sistemi devreye sokarak, vucuda acil hastalık alarmı verir. İşte bu andan itibaren vucudun tüm organları aslında mevcut olmayan bu hastalığa karşı savunmaya geçer. Diyelim ki, beyin kalp krizi alarmı verdi. Bu durumda nabız hızlanır, tansiyonda iniş çıkışlar, daha ziyade yükselme yaşanır, terleme olur, kana geçen fazla miktarda adrenalinden dolayı, extremitelerin ısı derecesi düşer, el ve kollarda uyuşmalar olur, vucut beyinden gelen alarma karşı üst düzey savunmaya geçer. Böylece kalp krizi geçirdiğini sanan birey, yaşadığı yoğun ölüm korkusu ile kendini en yakın sağlık merkezine zor atar. Ancak hastanedeki tüm tetkikler kalp krizinin olmadığını gösterir. Kişi bununla da yetinmez olası tüm araştırmaları farklı farklı sağlık merkezlerinde tekrar tekrar yaptırır. Hiçbirinde sonuç farklı değildir. Tüm doktorlar kalp yönünden sağlam raporu vermesine rağmen, bilinmeyen bir zamanda yine aynı sendrom yaşanır. Kişi her defasında ya gerçek kalp krizi yaşıyorsam şüphesi ile yine hastanelere koşar. Bu durum böyle yaşanır durur.

Panik atak hastaları, genelde zeki, mesleklerinde başarılı, iş güç sahibi kimselerdir. Kişilik olarak hassas, kendilerine ve çevrelerine önem veren, dostluklara değer veren tiplerdir. Dolayısıyla panik atak, kişilik zayıflığından kaynaklanan bir durum değildir. Kişinin kendi iradesi ile üstesinden gelebileceği bir durum da değildir. En çok kardiovasküler sistemle alakalı hastalıklar, panik atak olarak karşımıza çıkar, serebrovasküler hastalıklar, mide kanaması, bulaşıcı hastalıklar gibi tablolarla da ortaya çıkabilir. görüntülü ve yazılı medyanın, internet haberlerinin çok etkisinde kalırlar. Özellikle genç ölümlerle alakalı haberler çok ilgilerini çeker.

PANİK ATAK TEDAVİSİ.

Panik atak tedavisinde ilaç tedavisi, psikoterapi ve TMS uygulamaları, başlıca tedavi seçenekleridir.

İlaç tedavisinde antidepresanlar ve anksiyolitikler tercih edilir. Genelde uzun soluklu bir tedavidir. İlaçlar 15 gün sonra tam manasıyla etkilerini göstermeye başlarlar bu yüzden sabırlı olmalıdır. Hastalar iyileştim düşüncesiyle kendi kendilerine ilaçları kesmemeleri gerekmektedir. Aksi taktirde nüksler gelişebilir.

Ağır vakalarda ilaç tedavisinin yanı sıra psikolojik destek ve psikoterapi de uygulanabilir. Ülkemizde gerçek manada yeterli psikoterapistin olmaması tedavinin daha çok ilaçla yapılmasına neden olmuştur. Psikoterapi de hasta da panik atağa neden olan etkenlerin telkin yoluyla ortadan kaldırılması esasına dayanır. Hastaya panik atakla baş etme mekanizmaları öğretilir. Atağı yatıştıracak nefes alıp verme teknikleri öğretilir.

Özellikle ilaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen hastalar TMS seanslarını denemelidirler. Manyetik stimülasyonla, depresyon ve panik atak merkezi resetlenerek temelden tedavi imkanları araştırılır. Bu tedavinin bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Her yaşta hastaya uygulanabilir. Hamile bayanlar gönül rahatlığı ile TMS tedavisi görebilirler. Antidepresanlar gibi kilo aldırıcı yan etkileri olmaz.

Otizm, doğuştan gelişen, beynin ve sinir sisteminin farklı yapısından ya da işleyişinden kaynaklandığı kabul edilen nörobiyolojik bir bozukluktur. Başkalarıyla etkileşimde bulunmayı engelleyen ve kişinin kendi iç dünyasıyla baş başa kalmasına yol açan otizm, genellikle 2 yaş civarında ortaya çıkarak, bireylerin sosyal iletişim, etkileşim ve davranışlarını olumsuz olarak etkilemektedir. Otizm genel olarak nörologların cerebral palsy dedikleri durumdan ayrılması gerekmektedir. Çünkü cerebral palsy, doğuştan itibaren var olan bir nöropsikiyatrik bozukluktur, halbuki otizmli çocuk doğduğunda normaldir. Daha sonra henüz bilmediğimiz sebeplerden ötürü, beyin degenerasyonu başlar. Otizm genel itibarla 2 yaş civarında ortaya çıkar. O zamana kadar tüm gelişimsel peryotları normal seyreden çocuk birden bozulmaya başlar ve aile de bunu bir süre sonra fark eder.

Otistik bozukluğu olan çocuklarda üç temel belirti vardır. Bunlardan birincisi iletişim alanındadır. Yani konuşma, jest ve mimikler vb, araçlar ve etraf ile iletişimin olmaması veya çok kısıtlı ve sınırlı olmasıdır. Aileler çoğunlukla çocuklarını ”konuşmuyor” diye kulak-burun-boğaz hekimine veya çocuk hastalıkları hekimine götürürler. Daha sonra da, yapılan tetkiklerin normal çıkması ile çocuk nörologlarına ya da psikiyatristlerine giderler. İkinci bozulan alan ise çevre ve diğer insanlar ile etkileşim alanıdır. Yani çocuk başkaları ile duygularını, başarılarını, sevinçlerini paylaşmaz ve etrafındaki insanlar ile karşılıklı etkileşime girmek istemez. Zaten otizmin kelime anlamına uygun olarak ” kendi halinde, kendi kabuğunda” davranır. İnsanların duygusal değişiklikleri ve sinyalleri onları etkilemez veya çok sınırlı olarak etkileşim görülür. Yaşıtlarının yanına gitmez, onlar ile ilgilenmezler. Üçüncü temel bozulma alanı ise ısrarla tekrarlayan davranışlar ( dönme, sallanma, zıplama vb.) ve çok sınırlı olan ilgi alanıdır. Bu durumdaki bir çocuk çamaşır makinasının dönen merdanesi karşısında saatlerce oturup bakabilir veya bir arabanın tekerleğini saatlerce çevirebilir veya bir eşyanın parçası ile saatlerce oturup uğraşabilir.

Son yıllarda bilim adamlarının, düzensiz beyin fonksiyonlarını normalleştirecek ve aynen bir bilgisayar gibi resetleyerek, duygu, düşünce, hareket ve hafıza gibi birçok beyin fonksiyonunu normal hale getirecek bir tedavi uygulaması (TMS) geliştirmişlerdir.  TMS ile beyine şok manyetik uyarılar gönderilerek, beyinin hastalanmadan önceki sağlam durumuna dönmesi amaçlanmaktadır.

Beyinde milyarlarca hücre vardır. Ve her hücre bir bilgisayar gibi, birbirleri ile karmaşık bir iletişim ağı ile haberleşmektedir. Hülasa insan beyini milyarlarca bilgisayardan müteşekkil dev bir network gibidir. Bu hücreler arası iletişim ve yorumlar henüz tam olarak çözülemeyen mikromoleküler biyolojik ajanlarla gerçekleşmektedir. Hücreler arasındaki mikromoleküler dengesizlikler depresyon, obsesyon ve panik ataktan tutun da unutkanlık, parkinson ve baş ağrısına kadar birçok nöropsikiyatrik hastalıklara neden olmaktadır. TMS vurumları, elektomıknatısların ürettiği manyetik darbeler neticesinde aynen bir ses ekosu misali hücreleri baştan başa resetleyerek, moleküler dengesizliği ortadan kaldırıp, hastalıkları düzeltmektedir. Korteksin yargılama, karar verme ve planlama işlemlerinde etkili bölgeleri ile limbik sistemin duygular ağırlıklı bölgelerini birbirine bağlayan zincirlerin düzenli çalışması hayatın ahengi için şarttır. Depresyon, panik atak, OKB, unutkanlık ve bipolar bozukluk durumlarında bu zincirlerdeki ahenksizlik söz konusudur.

Tıpkı bir bilgisayar ağının resetlenmesi ya da formatlanması (Yeniden yapılanması) gibi etki gösteren manyetik darbe uyarımları, bu bölgelerdeki akımları yeniden yapılandırabilmektedir. Böylece bir çok psikolojik bozukluğun yanısıra unutkanlık, odaklanma ve konsantrasyon bozuklukları da TMS tedavisi ile normale dönmektedir. Özellikle yoğun stres altında çalışan ve metropol sıkıntıları ile boğuşan insanlarda büyük rahatlama sağlamaktadır.
İnsan beyni, bilgisayarlara çok benzemektedir. Nasıl ki, bilgisayar hardiskleri lüzumlu lüzumsuz bir çok veri ve belge ile doldurulduğunda zamanla bilgisayar yavaşlıyor ve hata veriyorsa, aynı insan beyni de öyledir. Mazide kalmış bir çok acı hatıra, üzüntü, stres ve korkular beyinde saklanmakta ve çoğu zaman bunların farkında olmamaktayız. Meşhur bir söz vardır; ‘’Allah affeder ama sinirler asla’’ bu söz çok doğrudur. Geçmişte yaşanan bir çok hatırayı beyin depolamaktadır. Ve beyin  yerli yersiz bir çok kayıtla dolmakta, eğer tedavi edilmesse beyin yorgunluğu ve durgunluğu gelişmektedir. Bu durumda unutkanlık ve hafıza bozuklukları kaçınılmazdır. Ayrıca konular ve olaylar arası kooperasyon ve bilişsel yorumlama da sağlıklı yapılamayacağı için yaşam için gerekli olan doğru sentez ve analizler de yapılamaz. Bu ise topyekun bir performans düşüklüğü ve başarısızlık getirir. Bu nedenle dünya da önemli firma yöneticileri ve CEO’lar muhtelif aralıklarla mesela birer ay ara ile TMS seansları alarak beyinlerini zinde ve enerjik tutmaktadırlar.

TMS uygulamasının sadece depresyon değil, panik atak, obsesif kompulsif bozukluk, felç, alzheimer gibi hastalıklarda ve daha bir çok nöropsikiyatrik bozukluklarda başarıyla kullanılmaktadır.
TMS, ayrıca beyinde yer işgal eden ve düşünce kıvraklığına engel olan zararlı ya da luzumsuz kayıt dosyalarını da elemine etmektedir. Bilincin önemsiz bularak geriye attığı bu kayıtlar, net hafıza da olmadıkları halde geri planda tutulur ve boş yere yer işgal ederler. Böylece genel bir zihinsel durgunluğa neden olurlar. Ancak şunu söyliyelim ki esas olan yeni hafıza kayıtlarında ki süratlilik ve performansdır. TMS yeni şeyler öğrenmede ve bunların kayıt altında tutulmasında kıvraklık ve süratlilik sağlar, kalıcı olmasını temin eder. Zaten bu sebepten alzheimer ve diğer demansiyel sendromların tedavisinde de kullanılmaktadır.

TMS’nin bir diğer faydası da, geçmişte yaşanmış ve yoğun olarak kayıtlandığı için sürekli bilinci rahatsız eden üzücü ve acı veren hatıraları, sürekli bilince gelmekten uzaklaştırması ve bu istenmeyen olaylar hatırlandığı halde acı vermez hale getirilmesidir. Kişi üzücü olayları hatırlar, bilir ama artık bilinci rahatsız etmez duruma geldiği için acı çekmez olur. Böylece geçmişte yaşanan ve bilinçli ya da bilinç altı anksiyete oluşturan hatıralar, kişiyi rahatsız etmez olur. Bu nedenle TMS, bir çok psikolojik rahatsızlığın tedavisinde her geçen gün daha bir önem kazanmaktadır. Özellikle ilaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen depresyon ve panik atak hastalarına, TMS’yi şiddetle önermekteyiz. Literatürde ilaçlara dirençli birçok hastanın TMS  ile düzeldiğine dair sayısız örnek vardır. Ayrıca hamile olan ya da emzirme döneminde olup ilaç kullanması sakıncalı olan bayan hastaların güvenle kullanabileceği bir tedavi yöntemidir. Amerikan ilaç ve gıda dairesi (FDA) depresyon ve benzeri durumlarda TMS’nin güvenle kullanılmasına onay vermiştir.

Dr Mehmet Yavuz
Nöroloji Uzmanı

İnternet Bağımlılığı, daha ziyade çocukluktan ergenliğe geçiş dönemi olan 13-17 yaş arasında ciddi bir tehlikedir. Bu yaşlar aynı zamanda kimlik arayışının netleştiği, kişiliğin oturduğu dönemlerdir. Bu yaşlarda çocuklar daha bir hırçın ve agresif olurlar. Eğer onlarla iletişim kurulamassa aile içi çatışmalar başlar. Bir yanda çocuklarının geleceğini düşünerek endişelenen ebeveyn, diğer tarafta özgürlüğünün kısıtlandığı ve eğlencesine izin verilmediğini düşünen ve bu sebepten dolayı da aileden kopma noktasına gelen çocuk..

Aile, çocuklarını internet ve bilgisayardan uzaklaştırmak için sempatik kanallar bulmalıdır. zor ve şiddet içeren davranışlar, yasaklamalar proplemi çözmek yerine aksine daha da derinleştirebilir. Bu dönemde çocuk, sevilmediğini ve aileden dışlandığını hissedebilir.

Çocuğu, bilgisayardan uzaklaştırmak için bilgisayarı saklamak, klavyeyi gizlemek ya da programları karıştırmak doğru bir uygulama değildir. Sınavlarının git gide bozulduğunu gören anne baba, paniğe kapılarak sert önlemler almamalıdır. Diğer taraftan ne halin varsa gör gibisinden de boş bırakılmamalıdır.
Çocuklarda en çok gördüğümüz, internet bağmlılığı türü, oyun bağımlılığıdır. Bu anlamda çevrede bilgisayar oyununa meraklı mutlaka bir kaç çocuk daha vardır ve birbirlerinden hem etkilenirler hem de sürekli iletişim halindedirler. Bu nedenle çocuğu oyun bağımlılığından uzaklaştırmak ya da makul bir seviyeye getirmek için diğer ailelerle de dayanışma içinde olunabilir.

İnternet bağımlılığı olan çocukla, ailede sözü dinlenen bir büyüğün sempatik yoldan çocukla konuşması işe yarayabilir. Genelde bağımlı olan çocuk, zaten durumunun farkındadır ve kendisi de bu durumdan çok rahatsızdır. Ailenin sürekli bilgisayarla uğraşmaması konusunda yerli yersiz uyarıları, çocukta zaten var olan anksiyetesini daha da arttırabillir bu ise daha çok bilgisayara yönelmesine neden olabilir.

Bilgisayar oyunu oynamak, büyük ihtimalle takıntı haline gelmiştir. Oyun dışındaki zamanlarda sürekli beyni, oynadığı oyunla ilgilidir. Geçemediği level’leri düşünerek bir an önce bilgisayarın başına oturmak için can atar. zaten böyle bir psikolojik tablodaki çocuğun bu haleti ruhuye ile dersleri ile ilgilenmesi yüzeysel bir vakit geçirmeden öteye gitmez. Çocuğu öncelikle bu takıntıdan kurtarmak lazımdır. Oyun bağımlısı olan çocuk çoğu kez iradesi dışında yönelime girer. Sanki beynindeki bir merkez onu , oyun oynaması için sürekli tahrik eder durumdadır. Çocuk dersleri ile oyun müptelalığı arasına sıkışabilir bu da yoğun anksiyete oluşturabilir. Hergün yarım saat ya da 1 saat oyun oynayıp ,derslerime dönecem diye kendi kendine söz verse de çoğu kez bunu başaramaz. Bu noktada profosyonel yardım ve destek şart hale gelebilir.
Tedavide bilişsel davranışcı teknikler ya da düşük dozlu antidepresanlar kullanılabilir.

bir diğer tedavi tekniği de son zamanların moda tedavisi olan TMS’dir. TMS ile beyinin bağımlılık konusunda takıntı oluşturan merkezlerine bir nevi resetleme yapılarak çözüme gidilebilir.

dr mehmet yavuz
REEM Nöropsikiyatri

Migren’in değişen aralıklarla gelen ve şiddetli ağrılarla karekterize bir baş ağrısı hastalığı olduğunu belirten, REEM Nöropsikiyatri Kliniği  Nöroloji uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, “Baş ağrısı bazen üç Gün kadar sürebilir. Migrenin gerek ülkemizde gerekse diğer ülkelerde meydana getirdiği iş gücü kaybının ekonomik faturası milyarlarca dolardır. Migren ağrısından çeşitli mekanizmalar sorumlu olmakla beraber bugün artık, nöronlarda ki aşırı hassasiyetin başlıca sebep olduğu bilinmektedir. Transkranial Manyetik Stimülasyonun (TMS) migren ağrısından sorumlu olan nöronal aşırı duyarlılığı ortadan kaldırdığı böylece migren krizlerine son verdiği son zamanlarda yapılan bir çok bilimsel araştırma ile gösterilmiştir” dedi.

TMS uygulamasının, kriz esnasında ağrıyı geçirdiği gibi aralıklarla uygulandığında ağrı nöbetlerinin gelmesini de önlediğini dile getiren Dr Mehmet Yavuz,  şunları kaydetti;

“Migren ataklarının tedavisinde şimdilerde en çok triptanlar kullanılmaktadır. Halbuki triptanlar, migrenli hastaların yüzde 40 da etkisiz kalmaktadır. Ayrıca bu ilaçların kardiovasküler yan etkileri de mevcuttur. TMS tedavisi bu alanda çok güvenilir ve yan etkisi olmayan bir uygulamadır. Vücuda verdiği manyetik enerji çok düşük olup, MRI çekimlerinin binde biri kadardır. Migren hastalığı, en çok aralıklarla gelen gerilim baş ağrısı tabloları ile karışmaktadır. Gerilim baş ağrılarında gerek triptanların gerekse diğer atak önleyici ilaçların hiçbir etkisi olmaz ve işe yaramazlar. Halbuki TMS hem migren den hem de gerilim baş ağrısından kaynaklanan ağrı ataklarının her ikisini de ortadan kaldırmaktadır. Diğer taraftan migren ağrısı iyice yerleştiği ve arttığı durumlarda atak önleyici ilaçların pek faydası olmamakta, kişi ağrının dinmesini büyük ıstıraplar içinde günlerce beklemektedir. İlaçlara cevap vermeyen böyle migren ağrılarında da TMS, ağrıları yatıştırıcı rol oynamaktadır. Başda Ohio olmak üzere pek çok üniversite de TMS’nin migren üzerinde ki etkilerini araştıran çalışmalar yapılmış ve yukarda anlattığımız konuları destekleyen sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca daha önce Depresyon tedavisinde FDA onayı alan TMS tedavisi, 2007 senesinde migren tedavisi için de FDA onayı almıştır.”

Yüz felci, özellikle bahar aylarında, çoğunlukla ani soğuğa maruz kalma ile ortaya çıkan ve yüzün bir yarımında görülen nörojenik bir tablodur (bell felci). Facial sinirin kafa kemiğinden çıkarken geçtiği dar kanalda sıkışması ile ortaya çıkar. Felç olan tarafta göz kapatılamaz ve açık kalır, ağız sağlam tarafa doğru kayar. Herhangi bir ağrı sızı pek olmaz ama görüntü açısından çok rahatsız edici bir durumdur. Ağır durumlarda yemek yemede ve çiğnemede zorluklar olur.

Yüz felci, hastaların üçte ikisinde tama yakın düzelir. Düzelmeyen vakalarda EMG çekilip operasyon planlanabilir. Fizik tedavi imkanları da ilaç tedavisi ile beraber uygulanabilir.

Bazı yüz felci vakalarında, her türlü tedaviye rağmen iyileşme olmayabilir ya da yetersiz olabilir. üzerinden 6  ay geçtiği halde düzelme olmayan yüz felci vakalarında ilerleyen süreç içerisinde düzelme olmaz. Ve iyileşmeyen yüz felci vakaları genelde yüz görünümünü kurtarmak için estetik cerrahiye gider.

REEM Nöropsikiyatri Kliniği olarak, yüz felci geçirmiş ancak, en az  6 ay geçtiği halde hiç iyileşme olmamış 3 vakaya TMS uygulaması yaptık. Daha önce dünya da böyle bir çalışma olmadığı için, hastalarımızdan gönüllü olduklarına dair onay aldık. Sonuçta kaybedilecek bir şey yoktu. Çünkü uygulayacağımız tedavinin bilinen bir yan etkisi yoktu. Hastalarımıza size yeni denenmemiş bir tedavi uygulayacağız ama etkisiz kalabiliriz dedik.

Uygulamada küçük TMS koilleri kullandık ve facial sinirin yüz bölgesine çıkış yaptığı temporal nahiyeyi hedef aldık. Sonuç şaşılacak kadar mükemmeldi. Hastalarımızın üçünde de en az %70 düzeyinde gelişme ve düzelme oldu. Gözlerini rahatça kapatabiliyorlardı artık. Yüz estetikleri düzeldiği için moralmende daha iyi duruma gelmişlerdi.

Deneysel anlamda yaptığımız bu küçük çaplı çalışma, iyileşmeyen yüz felçlerinde  estetik amaçlı operasyonlardan önce repetitif TMS nin denenmesi gerektiğini göstermektedir.  Biz 6 ay geçtiği halde hiç düzelme umudu kalmamış , EMG de ya total ya da totala yakın ağır nörojenik hasar veren vakalara uygulama yaptık. Birde yüz felci geçiren ama kısmi düzelen hastalar vardır. Tedavinin bunlara da başarıyla uygulanacağı açıktır.  Bu bulguların ışığında öyle tahmin ediyoruz ki, yüz felci geçiren şahıslara düzelip düzelmeyeceği beklenmeden erken dönemde TMS uygulandığı taktirde, hiç şüphesiz ki çok daha mükemmel sonuçlar ve iyileşmeler olacaktır.